Stichting Zaadgoed
voor biologische zaadteelt en veredeling
en behoud van biodiversiteit
Red onze zaden!

Kiemkracht is de halfjaarlijkse nieuwsbrief van stichting Zaadgoed.
Klik  hier  voor het laatste nummer.
Donateurs (min. € 15 / jaar) ontvangen Kiemkracht per post.
=============================

Zaadgoed steunt verzet

Op 3 februari 2014 heeft Bionext samen met LTO en 32 andere organisaties uit 27 Europese landen, waaronder Stichting Zaadgoed, bezwaar ingediend bij het Europees Octrooi Bureau (EOB) tegen het octrooi van Syngenta op rode paprika’s. Bionext eist samen met de coalitie dat het octrooi wordt ingetrokken. De 'uitvinding' van Syngenta betreft namelijk een eigenschap van een plant – resistentie tegen witte vlieg - die in de natuur voorkomt. Het is de eerste keer in de geschiedenis van het EOB dat een zo breed gedragen bezwaar is ingediend.

Het octrooi (EP 2140023 B1) is op 8 mei 2013 door het Europees Octrooibureau (EOB) verleend. Met het octrooi krijgt Syngenta de eigendomsrechten over alle paprika- (en peper)zaden, -planten en -vruchten die een natuurlijke afweer hebben tegen witte vlieg. De geoctrooieerde paprikaplanten zijn ontwikkeld door een kruising van een commercieel paprikaras met een wilde paprika die de gewenste eigenschap al bezit. De insectenresistentie is dus afkomstig van Moeder Natuur en via de genenbank vrij toegankelijk voor elke teler en veredelaar.

In mei 2012 is een resolutie door het Europees Parlement aangenomen die "het EOB verzoekt om geen octrooi meer te verlenen op producten afkomstig van klassieke veredeling en alle klassieke veredelingsmethoden uit te sluiten van octrooiering." Daarnaast loopt er een bezwaarprocedure tegen een soortgelijk octrooi bij de Hoge Kamer van Beroep van het EOB. Maaike Raaijmakers, projectleider bij Bionext: "De intrekking van het paprika-octrooi zou een belangrijke eerste stap zijn in de het stopzetten van octrooi op klassiek veredelde planten. Maar voor een structurele oplossing is een wijziging van de Europese Octrooiwetgeving noodzakelijk."

Met octrooien op eigenschappen van klassiek veredelde planten versterken bedrijven zoals Syngenta en Monsanto hun machtspositie in de wereldwijde zaadhandel. Veredelaars hebben geen vrije toegang meer tot het basismateriaal van de plantenveredeling: plantenrassen en wilde planten.
Nico van Ruiten, voorzitter LTO Glaskracht Nederland: “Dit octrooi beperkt de rassenkeuze en remt de duurzame ontwikkeling van de paprikateelt in Nederland, terwijl zo’n waardevolle eigenschap als witte vlieg resistentie die juist zou moeten versnellen.”

Om het bezwaar tegen het octrooi te onderstrepen, werden de werknemers van het Europees Octrooi Bureau door de internationale coalitie getrakteerd op hete pepersoep. Zie deze webpagina.

Stichting Zaadgoed steunt dit bezwaar met € 2000.

===========================

Netwerkdag

Op woensdag 6 november was stichting Zaadgoed bij een belangrijke dag van Eeuwig Moes in Wageningen.

Het netwerk Eeuwig Moes bestaat uit een 90tal Nederlandse initiatieven die bezig zijn met behoud en gebruik van oude akkerbouw- en groentegewassen en -rassen. Onder meer de collectie van De Oerakker wordt daarin levend beheerd (in situ, dus op de akker en niet in de vriezer van de genenbank).

De keynote speaker was Bela Bartha uit Zwitserland. Hij  liet zien hoe zijn organisatie ProSpecieRara duizenden oude rassen succesvol in stand houdt. Met honderden actieve leden, tientallen medewerkers en demonstratietuinen door heel Zwitserland. De groenten en zaden zijn overal te koop dankzij intensieve samenwerking met supermarkt Co-op.

Zaadgoed is in/met Eeuwig Moes aan het kijken wat we in Nederland hiervan kunnen leren.

Zaadgoed is van ons allemaal

Doe mee en ‘Zaai biodiversiteit’

Op 22 juni was de aftrap van ProSpecieRara op het EkoTown festival in het Amsterdamse Bos

Zaadgoed is cultureel erfgoed en sinds eeuwen vermeerderd, geselecteerd en in stand gehouden door boeren en burgers. Sinds de laatste tientallen jaren komt zaadgoed in handen van steeds minder bedrijven zoals Monsanto met patenten op leven o.a. via genetische modificatie.  Waarom zoekt de bio-sector naar andere wegen?  Wat kunnen  boeren en burgers doen om te zorgen dat ze grip houden op de basis van ons voedsel.? Jan Velema, veredelaar en eigenaar  van de Zaderij  en hoogleraar biologische veredeling aan de Wageningen Universiteit  Edith Lammerts van Bueren gaven uitleg over veredeling, selectie, zaadvaste rassen en hoe je zelf rassen in stand kunt houden.  Een nieuw initiatief voor instandhouding van zaadvaste rassen  (ProSpecieRara) werd gelanceerd met een presentje voor iedereen. Gespreksleider was Felix Rottenberg.

Zie ProSpecieRara-Nederland of bekijk de folder via onze downloadpagina.

==========================

Stuur mail over zaadwet aan EU-parlementariërs

De zaadwet moet helemaal opnieuw, niet alleen aangepast.

==========================

Voorstel zaadwet voorlopig verworpen

De landbouwcommissie van  het Europese Parlement heeft op 11 februari het voorstel van de Europese Commissie voor de nieuwe zaadwetgeving afgewezen. Eerder was het voorstel al verworpen door de milieucommissie. De verwachting is dat dit oordeel door het hele Europarlement wordt overgenomen. Dan zal de voorzitter van het Europese Parlement  de Europese Commissie oproepen om het wetsvoorstel in te trekken en met een nieuw, beter, voorstel te komen. Maar de EC kan dat negeren. Europarlementariërs  vrezen dat het huidige voorstel te weinig ruimte geeft aan lidstaten om de regels op nationaal niveau verder in te vullen. Ook vreest men dat de Europese Commissie te veel macht krijgt over de zaaizaadwetgeving en dat de administratieve lasten zullen stijgen in plaats van dalen. Bovendien moeten veel details van de wetgeving later ingevuld worden, waardoor de invloed van technokraten en industrielobby nog veel verder kan gaan dan in de raambepalingen nu.

==========================

Paraguay,  Yvapuruvu Declaration

Zaadwetten betekenen onteigening

Ook in Latijns-Amerika zijn er wetten die de vrije beschikbaarheid van zaden bedreigen.
Veel organisaties verzetten zich, en claimen zaden als de erfenis der volkeren. Landbouwzaden en mensen zijn gezamenlijk geëvolueerd in hecht verband. Zaden kunnen niet bestaan zonder de hoede en zorg van mensen en gemeenschappen. Zaden zijn geen handelswaar zoals software of schoenen.

De UPOV-wetten over intellectueel eigendom betekenen het einde van de lokale rassen.

- Alianza Biodiversidad
- Red por una América Latina Libre de Transgénicos
- Vía Campesina World Seeds Campaign

==========================

De wet van de zaden

Waarom beheer van zaden een
collectief belang moet dienen

Publicatie door Oikos, denktank voor sociaal-ecologische verandering, en
De Groenen / EVA in het Europees Parlement

Voorwoord:
Zaden zijn het begin van alle leven, het begin van onze voedselketen, zelfs het begin van onze beschaving. Daarom zou het logisch zijn dat ze democratisch beheerd worden en deel uitmaken van ons gemeenschappelijk bezit, onze commons. Niets is minder waar. Zoals Vandana Shiva en de andere auteurs in deze publicatie duidelijk maken, zijn zaden de inzet van een commerciële machtsstrijd geworden. Deze strijd kadert binnen de evolutie waarbij de positie van de boeren en de consument ondermijnd wordt ten voordele van een landbouwmodel gebaseerd op monoculturen en beheerst door een beperkt aantal multinationals zoals Monsanto. Voor hen zijn zaden geen bron van voedsel voor iedereen maar een verkoopproduct om zo veel mogelijk winst te maken. Dat hierbij niet alleen boeren slechter af zijn maar ook dat de genetische basis waarop onze voedselproductie is gebaseerd smaller wordt door een verlies aan biodiversiteit, en dus kwetsbaar, kan hen niet schelen.
Vandana Shiva
De auteurs van deze publicatie weten waarover ze schrijven (Shiva verzamelde zeven andere vermaarde wetenschappers en experts rond zaden, patenten en biodiversiteit rond zich). Zo is Vandana Shiva een boegbeeld van de internationale milieubeweging en van een groeiende beweging die pleit voor een andere globalisering. Ze richt zich op het veranderen van het paradigma in de landbouw en adviseert overheden en internationale organisaties rond voedselkwesties. In 1993 kreeg ze de Right Livelihood Award, een soort groene Nobelprijs. Intussen staat Shiva in de top-10 van meest invloedrijke stemmen ter wereld, zoals opgesteld door het Post Growth Institute.

De rest van de tekst kan (in pdf of als boekje) besteld worden via info@oikos.be

Actualiteiten & Agenda

Nieuws

Nieuwe handleidingen

voor de zaadteelt van kool en ui vindt u hier.

Cursus Aardappelveredeling 2014

Gaat zelfstandig door.

Cursus zaadteelt voor moestuinders

Hebt u een moestuin en lijkt het u leuk om zelf zaad te telen?
Meer informatie en het  programma vindt u hier.

Agenda

Donateursdag 27 sept 2014

We gaan dit jaar op bezoek bij De Zaderij in Voorst, Gelderland.

Zaadteelt en Kenniscentrum van Historische en Regionale Cultuurgewassen

Aanmelden via info@zaadgoed.nl  Details volgen.

=========================

Friese streekrassen gewild

Er zijn meer telers nodig om aan de vraag naar Wâldbeantsjes / Woudboontjes te kunnen voldoen.

Friese rassen zoals het appelras Dokkumer Nije, kroosjespruimenras Wichter en het bonenras Reade Krobbe worden in ere gehouden mbv. Streekmerk Wâldpyk

==========================

Bonenwedstrijd

Wie heeft de mooiste of lekkerste boon?

Doe mee

Bonen is een gewas waarvan het vrij makkelijk is zelf zaden te telen. Leuke bijkomstigheid is dat als er een nieuw type ontstaat, het vaak makkelijk is deze apart te houden, en op deze manier een nieuwe selectie (met andere kleur, vorm, smaak etc) te winnen.

=========================

Wilde Planten & Moderne groenten

Moderne tomatenplanten worden niet meer ziek van de meeste plantenschimmels doordat we resistenties uit wilde tomatensoorten te hulp hebben geroepen.

Op 28 juni organiseerden het Wageningen UR Plant Breeding, het Centrum voor Genetische Bronnen, Nederland van Wageningen UR en Louis Bolk Instituut een publieksmiddag over het verzamelen en nuttig gebruiken van wilde plantensoorten. Genenbanken over de hele wereld beheren zaden van wilde soorten die familie zijn van onze moderne groenten, zoals wilde tomaten, wilde sla en wilde spinazie. Plantenveredelaars vinden in die wilde planten eigenschappen die ze kunnen gebruiken om moderne groenten weerbaarder te maken tegen ziekten en plagen. En om ze nog lekkerder en gezonder te maken.

Onderzoekers van de Nederlandse genenbank verhaalden van verre oorden waar zij de wilde soorten verzamelen. Van bijvoorbeeld wilde sla, wilde prei en wilde spinazie. Onderzoekers gaven een kijkje in de keuken bij het onderzoek dat de ontwikkeling van die moderne rassen ondersteunt. En een plantenveredelaar liet zien waarom wilde spinazie zo belangrijk is voor de moderne spinazie van zijn zaadbedrijf.

Groene Veredeling: waar biologische en gangbare landbouw elkaar ontmoeten!

Zie: http:\www.groeneveredeling.nl\

==========================