|
Op stap met stichting Zaadgoed Stichting Zaadgoed ontvangt in toenemende mate donaties en kan daarmee zelf enkele projecten financieren. Zaadgoed kan daarmee vernieuwende projecten een kans geven. Daarnaast bemiddelt Zaadgoed bij andere fondsen om medefinanciering. Een blik in de lopende en komende projecten. Projecten: Donateurs doen mee aan de rassentoets
Kijk hier voor de foto's van:
Veel van de donateurs van Stichting Zaadgoed zijn ook (moes)tuinder. Dat bracht ons op het idee om onze donateurs een actieve bijdrage te laten leveren aan het bevorderen van de biodiversiteit in de landbouw. Samen met de genenbank in Wageningen en de Stichting Eeuwig Moes hebben we daarom de rassentoets opgezet.
De eerste vijf rassen zijn afkomstig uit de collecties van de genenbank. De kroonerwt is afkomstig uit de collectie van stichting Eeuwig Moes, die de nalatenschap van Ruurd Walrecht beheert. Meer informatie over deze rassen (voor zover beschikbaar) kunt u vinden op www.deoerakker.nl onder de kop “ oranjelijst “ 
Wilde tomaten actie juni 2011
Dit jaar organiseert Stichting Zaadgoed voor de tweede keer een actie rondom de zogenaamde "Wild Wonder" tomaten. Verslag symposium "Zaadgoed is ons cultureel erfgoed"
Op maandag 22 november 2010 werd in Zeist het uitverkochte symposium "Zaad is ons cultureel erfgoed" gehouden.
Doel is het ontwikkelen van een robuuste ui met voldoende opbrengstvermogen, tolerantie t.o.v. valse meeldauw (peronospora destructor) en bladvlekkenziekte (botrytus squamosa) en goede bewaareigenschappen. René Groenen uit Breda vermeerdert sinds 1998 voor de Duitse biologische zaaizaadcoöperatie Bingenheim kroten (rode bieten), uien en peen. In 2001 begon hij met het uienproject van stichting Zaadgoed. Door de beperkte financiële middelen zal het werk kleinschalig blijven maar hij wil graag doorgaan uit liefde voor het vak. René mist de aandacht voor het biodynamische aspect -rassen die werkelijk voeden- in de Nederlandse discussie. Dit in tegenstelling tot Duitsland waar het biodynamische gedachtegoed veel sterker leeft. In Nederland vraagt de biologische sector vooral om moderne hybride rassen Gelukkig ziet hij tegelijkertijd dat de vraag naar biodynamische zaadvaste rassen bij sommige grote Duitse telers toeneemt. Dit biedt toekomstperspectief voor de zaadvaste rassen en participatieve veredeling.
Het doel van dit project is op dit moment nog vertrouwelijk. Bart Vosselman is van huis uit veredelaar maar had jarenlang een tuinbouwbedrijf. In 2001 is hij hiermee gestopt omdat de 'veredelaargenen' weer gingen kriebelen. In 2006 heeft hij de Bolster overgenomen, het biologische zaadteelt bedrijf voor (vooral) hobbytuinders. Met steun van Stichting Zaadgoed heeft Bart geselecteerd in tuinbonen, pompoenen, rucola en sinds 2008 in courgette. Uit dit selectiewerk is in 2008 een nieuw tuinboonras voortgekomen: Eleonora. Aan de tomaat en pompoen wordt nog gewerkt. Cursus aardappelselectie
Ook voor de biologische sector zijn hobbykwekers van groot belang. Zo is door het werk van hobbykweker Niek Vos dit jaar een nieuw biologisch aardappelras op de markt gekomen (Bionica) dat resistent is tegen de gevreesde aardappelziekte Phytophthora. Om het aantal hobbykwekers voor de biologische sector uit te breiden is in 2008, met steun van Stichting Zaadgoed, een introductiecursus “Selectie in Aardappelen” georganiseerd. Aan de cursus hebben 10 biologische en twee gangbare aardappeltelers deelgenomen. Ze hebben geleerd welke bijdrage hobbykwekers kunnen leveren aan het ontwikkelen van nieuwe rassen, hoe de selectie in zijn werk gaat en op welke eigenschappen je allemaal moet letten. Drie deelnemers hebben besloten om het vak op te pakken. Dit jaar wordt de cursus herhaald. Meer informatie bij: E.Lammerts@louisbolk.nl
Doel is te onderzoeken of het haalbaar is om deze rassen weer in omloop te brengen. Daarbij wordt gekeken naar de zaadteelt en naar eigenschappen van de tomaten die voor consumenten belangrijk zijn zoals smaak. Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met de Bolster. Vijf jaar geleden zat de Rotterdamse Robert Koekoek nog op de vrachtwagen en vervoerde hij chemische meststoffen door heel Europa. Nu teelt hij samen met z’n vrouw Helen 350 soorten groenten in een koude kas in de Nijmeegse polder. In 2008 heeft hij 60 tomatenvariäteiten gezaaid om te kijken welke rassen interessant zijn voor de biologische teelt. Stichting Zaadgoed ondersteunt hem bij dit onderzoek. Het tomatenproject doet Robert in samenwerking met biologisch zaadbedrijf De Bolster. Robert: “De Bolster had nog 30 soorten tomatenzaden liggen die ze wilde uitproberen en ik had zelf ook zo’n 30 soorten verzameld. Nu heb ik alle 60 variäteiten bij mij in de grond gestopt om te kijken wat er uitkomt. Het is afwachten of deze planten straks genoeg oogst opleveren voor de handel. Dat is mijn risico. Stichting Zaadgoed subsidieert mijn extra onderzoeksuren. Het onderzoek bestaat uit waarnemen, beschrijven, fotograferen en proeven. Het project is geslaagd als eenderde van deze tomatensoorten bruikbaar blijkt. Van de zomer kunnen mijn klanten op de markt feed back geven welke tomaten zij het lekkerste vinden.” Meer info: www.boerkoekoek.nl. Rassenproeven met wintertarwe, bonen en spinazie Dit project is eind 2009 afgerond. De eindresultaten worden in mei 2010 verwacht.
De strikte regels en hoge kosten voor het op de markt brengen van zaden in combinatie met de beperkte markt (afzet) voor landrassen vormen een bedreiging voor het behoud van lokale rassen en de agro-biodiversiteit. Farm seed opportunities is een Europees onderzoekproject dat tot doel heeft om het gebruik, de uitwisseling, de productie en de verkoop van lokale rassen te bevorderen. Nadruk ligt op het ontwikkelen van strategieën voor participatieve veredeling. Dat wil zeggen; veredeling door boeren in samenwerking met professionele veredelaars. Meer informatie op www.farmseed.net Proef de lekkerste wortel Tijdens de week van de smaak in 2009 heeft Stichting Zaadgoed samen met Odin, bekend van het fruit- en groente- abonnement, een wortel smaaktest georganiseerd met verschillende wortelrassen die potentie hebben voor de biologische teelt. Met de smaaktest willen Stichting zaadgoed en Odin consumenten laten kennismaken met de smaakverschillen tussen verschillende wortelrassen en aandacht vragen voor het belang van biologische veredeling en (genetische) diversiteit. Uitslag wortelsmaaktest door consumenten
De rassen zijn drie keer geproefd. Tijdens de veldbeoordeling door telers en zaadfirma’s, door een professioneel panel van 5 proevers van PPO-Glastuinbouw en door 1295 consumenten van Odin. Niet alle rassen konden worden geproefd en daarom is de vergelijking van de verschillende testen alleen mogelijk voor een beperkt aantal rassen. Wilt u meer weten over de smaaktest door telers en veredelaars of de beoordeling van het professionele smaakpanel lees dan hier verder. Veldbeoordeling
Professionele smaaktest
Peen rassenproef Smaaktest Ook als u geen Odin abonnee bent of niet tot de testgroep behoord kunt u de verschillende wortelrassen toch proeven. Tijdens de week van de smaak wordt op zaterdag 26 september van 10 tot 16 uur in de twee Estafette winkels in Amsterdam een smaakproef gehouden. U kunt dan de 5 wortelrassen die meedoen proeven. Lees meer in het artikel in de Kiemkracht
Consument en markt
Zaadgoed in smaakmakend
In het lente nummer van Smaakmakend staat een artikel over diversiteit op je bord met Stichting Zaadgoed in de hoofdrol. Het artikel is geschreven door Nicole Willemse Opbrengst paas-actie Odin voor rassenfonds
Odin, bekend van de groente en fruit tassen en de Estafette winkels, heeft voor Stichting Zaadgoed een speciale paas-actie georganiseerd. Hiervoor werden consumenten en abonnees opgeroepen om een actieverpakking zaadjes van Oost-Indische kers te kopen om de ontwikkeling van nieuwe biologische groenterassen te steunen. Van de aankoopprijs van elk zakje gaat € 1,- naar Stichting Zaadgoed. Deze actie heeft 2900 euro opgeleverd. Vermeerderen van oude tarwerassen Willy en Brigitte Gooiker telen verschillende oude graangewassen en zetten die lokaal en regionaal af in het IJsseldal in Overijssel. Van een van die rassen, het wintertarwe ras Gelderse Risweit, is echter nog maar een beperkte hoeveelheid zaad beschikbaar. Ze hebben daarom kleine partijen zaad van Gelderse Risweit en verwante landrassen (Limburgse kleine rode) verzameld en uitgezaaid, met het doel om hiermee dit oude landras weer opnieuw op te bouwen. In 2009 zijn twaalf zogenaamde “herkomsten” uitgezaaid van Gelderse Risweit en verwante landrassen. Daarnaast zijn nog 10-15 andere rassen uitgezaaid van spelt, emmer, eenkoorn, rogge, haver, zomertarwe en wintertarwe. In 2010 zullen Willy en Brigitte de verschillende zaadherkomsten in het veld vergelijken en de meest geschikte selecteren voor verdere vermeerdering. Na enkele jaren hopen ze voldoende zaad te hebben voor eigen gebruik en voor verkoop aan andere boeren. Het vermeerderen en selecteren van dit oude graanras is een erg arbeidsintensief proces. Stichting zaadgoed ondersteunt de telers dan ook graag door een deel van deze arbeid te vergoeden.
Meer informatie vindt u op www.ijsseldalpuurlekkerder.nl |
René Groenen
Bart Vosselman
De aardappelveredeling in Nederland kent een uniek systeem: commerciële aardappelkweekbedrijven maken gebruik van zogenaamde hobbykwekers. Dit zijn professionele aardappeltelers, die naast het telen van aardappels, “voor de hobby” jaarlijks duizenden aardappelknolletjes selecteren op zoek naar nieuwe aardappelrassen. De knolletjes zijn de nakomelingen van een kruising tussen twee aardappelrassen. Elk knolletje is dus verschillend en een potentieel nieuw ras. Het selecteren is zeer tijdrovend werk. Zonder de hulp van hobbykwekers zouden veel minder nieuwe aardappelrassen op de markt komen. 
Robert Koekoek
Doel is voor de wintertarwe de waarde van een oud Nederlands wintertarwe landras en een Nederlands boerenras beschrijven en vergelijken met andere oude landrassen en boerenrassen uit Frankrijk en Italië.
De vraag is ook 1) hoe dergelijke heterogene rassen beschreven moeten worden om op een officiële verkeerslijst van conservation varieties te kunnen worden geplaatst 2) hoe ze zich in de loop van drie jaar vermeerdering aanpassen of evolueren in de context van een boerenbedrijf en 3) hoe de telers ze in stand moeten houden (bijvoorbeeld door positieve of negatieve massaselectie).
Op proefboerderij de Broekemahoeve in Lelystad is in 2009 een peen rassenproef aangelegd. Doel was te toetsen welke rassen het beste voldoen aan de wensen van biologische telers en consumenten. In de proef zijn maar liefst 14 rassen vergeleken. Van 7 rassen is het zaad op biologische wijze vermeerderd en 2 rassen zijn zelfs helemaal op biologische wijze veredeld door het Duitse bedrijf Bingenheim. De overige rassen zijn gangbare rassen waarvan de zaadbedrijven denken dat ze potentie hebben voor de biologische sector. Als de telers het daarmee eens zijn zullen deze rassen waarschijnlijk worden opgenomen in biologische vermeerderingsprogramma&s.
In de week van de smaak van 20 tot 27 september vonden 2500 Odin-abonnees bij hun groenteabonnement twee zakjes met wortels, een smaaktestformulier, een antwoordkaart en een nieuwsbrief van Stichting Zaadgoed. De wortels zijn afkomstig van de rassenproef op de Broekemahoeve in Lelystad. De Odin Abonnees is gevraagd om de wortels op smaak te testen en via een antwoordkaart aan Odin te laten weten wat ze hebben ervaren. De resultaten zijn naast die van een officiële smaaktest gelegd en in het Odin nieuws en op www.odin.nl bekend gemaakt.
